13 Mar 2012

Domates, Salatalık ve Acı Biber Hakkında Bunları Biliyor muydunuz?

DOMATES
* Padişah Fatih Sultan Mehmet'in domates yemeden öldüğünü biliyor muydunuz? Çünkü Osmanlılar 17. yüzyılşda tanışmışlar domatesle... Avrupa'ya ilk kez 16. yüzyılda İspanyol Columbus ile gelen domatesi 17. yüzyılda mutfağına alanlar İtalyanlar, ardından Osmanlılar... Domatesin Balkanlar, Orta Doğu'ya yayılmasında da Osmanlılar'ın büyük rolü büyük.
* 18. yüzyılda Osmanlı Mutfağı domates sayesinde değişime uğruyor.Bu durumu, Osmanlı mutfağındaki pişirme tekniklerini unutturduğu için eleştirenlerde de var. Bu değişime "Domates Kolaycılığı" denir.
* 17. yüzyılda domatesin yeşil olarak tüketildiğini biliyor muydunuz? Kırmızılaşan domatesin bozulduğuna inanan eski insanların yediği domatesler kim bilir ne kadar tatsızdı.
* Aynı aileden olduğundan mıdır yoksa onu anımsattığından mı "Frenk badıcanı" demişler yeşil domatese.. yani fransız patlıcanı.
* "Domates" sözcüğünün kökeni Aztek Dilinde kullanılan "tomatı" sözcüğüne dayanır.
* İngilizler, İspanyollar, Fransızlar ve Türkler Aztek "tomatı" kökünü kullanıyorlar. Başka sözcüklerle adlandıranlar da var, örneğin İtalyanlar aşk elması anlamında "pomodoro"diyorlar domatese ve onun afrodizyak olduğuna inanıyorlar.
* Bugün İtalyan bayrağının renkleri mutfakta sarımsak, fesleğen ve domatesle temsil ediyor.

SALATALIK
* Salatalığın neredeyse %95'i sudur. Bu nedenle bileşiminde bol miktarda E Vitamini bulunuyor ve ayrıca taşıdığı minerallerin yanında protein ince bağırsaklarda sindirilmesinde önemli bir enzim olan erepsin içeriyor.
* Salatalığın idrar sökücü, kanı temizleyici, sinirleri sakinleştirici bir özelliğe sahip.
* Şeker hastaları için önemli bir bilgi: Sabahları aç karnına yenen salatalık şekeri düşürür.
* Salatalığın cilt bakımındaki sihri yaygın olarak biliniyor. Suyu bir tonik gibi cildi temizleyip nemlendiriyor.
* Salatalığı buzdolabında ancak 4-5 gün saklayabilirsiniz, sonra hızla tazeliğini kaybeder. Dondurulmaya hiç uygun değildir.Yumuşayıp laçkalaşabilir.Yumuşayan ve yenmeyecek hale gelen salatalıkları cilt bakımı için kullanılabilir.
* Vatanı Afrika olan sebzenin içi turuncu tonunda olan bir türü olmasına karşın genellikle beyaz oluyor.
* Ülkemizde en makbul salatalık türü "Çengelköy Bademi"dir. Çengelköy eskiden pek çok meyve ve sebzesiyle İstanbul'u besleyen verimli bostanlara sahip bir boğaz semtidir. Ufak, körpe ve kıtır kıtır olan salatalığın özel tohumu Çengelköy'ün verimli toprağıyla birleşince özel tat oluşturmuştur.

ACI BİBER
* Biberde bulunan kapsaisin maddesi, tükürük salgısını arttırıyor, solunum ve kan basıncında değişimler yaratıyor, bağırsaklarda emilimin azalmasına yol açıyor.
* Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmaya göre, acı biberin diğer kansorejen maddelerle birlikte alındığında karaciğer kanserinin ortaya çıkmasında hızlandırıcı bir rolü olduğu konusunda ciddi kuşkular oluşturmuştur.
* Acı biber bağımlılık yaratıyor. Uzmanlar bunu acı ve haz bağlantısıyla açıklıyor. Yemek ya da biber aracılığıyla acı tadı alındığında beyin bunu zehir diye algılıyor, ilk şok sırasında acıyı dengeleyebilmek için endorfin (mutluluk hormonu) salgılanıyor. Bu adrenalin yükselmesi gibi bir durum oluşturuyor. İşte bağımlılığın nedeni bu. Endorfin rahatlaması bağımlılığa dönüşebiliyor.
* Acı biber bağımlılığı olmayanlar genellikle ağızları yandığından su içerler. Ama bunun hiç bir yararı yoktur. Biberin yakıcılık veren kapsaisin maddesi yağlı olduğu için suyla birleşemez. En iyisi hemen ekmek çiğnemek ya da süt içmektir. Eğer rakı sofrasındaysanız, süt yerine rakıda yağ sökücü özelliği ile aynı işlevi görür.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder